Şu meşhur ilginç danslarla başlayan evlilik töreni ve fonda çalan müzik…
Youtube tarafından kullanılan Video Identification Tool ile yüklenen milyonlarca videoyu anında nasıl izlediğini öğrenirken telif hakları konusunda internet ortamının geliştirdiği çözüme göz atacağız.

Eğer internet üzerinden müzik dinliyorsanız, film izliyorsanız veya bunları bilgisayara indiriyorsanız siz de dijital telif hakları ekosisteminin bir parçası haline geliyorsunuz.  Geçtiğimiz yıl internetten indirilen müziklerin %76’sının yasadışı olduğu tespit edilmişti. Tabi burada tıkla-izle izle sitelerinde yer alan içerikler dahil değil.

Youtube, Facebook gibi bu işi ciddiye alan şirketler telif haklarına çok önem veriyor. Nitekim uzun süre Atatürk hakkında hakaret içeren içerikler nedeniyle kapalı kalan Youtube bu hukuksal gerekçeyi kabul etmemiş ve içeriği silmemişti. Fakat videoda kullanılan görüntülerin telif hakkı Almanya’daki bir telif hakları kuruluşuna devredildi. Ve bu kurum Youtube’a telif hakları konusundaki itirazını gönderince ilgili videolar derhal siteden kalktı.

İnternetle birlikte telif hakları hukuku gittikçe daha karmaşık hale geldi.  Hak sahipliği genişleyerek yapımcılara da komşu haklar tanındı. Meslek kuruluşları türeyerek olayın üzerine gitmeye çalıştı yine taraf sorunu ortaya çıktı.
Yeni nesil siteler kullanıcıların eklediği içerikle oluştuğundan, site yöneticileri eklenen bir içeriğin telif hakkını ihlal edip etmediğini fark etmeleri imkansızlaşıyor. Bu nedenle telif hakkı sahiplerinin işbirliği çözümü de beraberinde getiriyor.

Youtube, 2005 yılında geliştirdiği ve adına “Video Identification Tool” dediği sistemle yüklenen her videoya parmak izi niteliğinde bir ID numarası atıyor. Orijinal video hak sahiplerinden gelen videoların da yüklendiği bir referans kütüphane oluşturuluyor. Ve her yüklenen video inanılmaz bir hızda otomatik olarak bu referans kütüphane veritabanı ile karşılaştırılıyor. Sistem her hareketi diğer videodaki her hareketle karşılaştırıp aynı şeyin olup olmadığına bakıyor. YouTube bunu dakikada eklenen 20 saatlik her yeni video için yapıyor.  Youtube verilerine göre bu 36 bin insanın hiç mola vermeden her an 36 bin monitöre bakması demek. Bu karşılaştırmalardan birisi tutarsa ne yapılacağının cevabını hak sahibi kişi veya şirket veriyor.

Şimdi Telif Hakkı, Youtube Video Identification Tool, Sony Music arasındaki hikayeyi birbirine eğlenceli şekilde bağlayalım.
İki yıl önce Chris Brown adlı şarkıcı “Forever”ı çıkarttı ve çekilen klip televizyonlarda yayınlandı. Bu klipi TV’de izleyen bir izleyici cep telefonu ile videoyu kaydedip Youtube’a yükledi. Yapım şirketi Sony Music şarkıyı daha önce sisteme tanıttığından, yüklemeden saniyeler sonra bu durum fark edildi ve yüklenen şarkının yayını askıya alınıp Sony Music’e bundan sonra ne yapılmasını istedikleri soruldu. Ve şarkının yayının bir cep telefonu ile çekilen bir video olmasından olsa gerek Sony şarkının silinmesini istedi. Bu şarkının meşhur olduğu zamanlardaydı ve Sony’nin beklentisi yoktu.

Aradan birkaç yıl geçti bu sefer muhtemelen bu yazıyı okuyan herkesin gördüğü, bir çiftin evlilik törenin ilahiler yerine yine Chris Brown’ın “Forever” isimli şarkısı kullanılarak hazırlanan sıra dışı evlilik törenini izledik. Fonda kullanılan bu şarkı çoktan listelerden çıkmıştı.

Ve bu video 60 milyondan fazla kez izlendi. Ve Sony’nin bloklanması yerine uploada izin verdiler. Ve ona reklam koyup iTunes’a bağladılar. Ve bu 18 aylık şarkı iTunes listelerinde birden bire dördüncü sıraya yükseldi. Ve bu evli çift balayından döndükten sonra artık meşhur olmuşlardı ve bir çok tv şovuna katıldılar.

İnternete yüklenmiş bir videonun telif hakları konusu kadar karmaşık bir konu olamaz. Videodaki müzik, yönetmen, yapımcının hakları bazen televizyon şirketinin hakları işte bu karışık konuya Youtube bir çözüm getirmek adına bir adım attı ve şimdiye kadar iyi işlemişe benziyor.

Günümüzde bir videoya erişimi tamamen durdurmak peşinden gelecek öngöremediğimiz zincirleme etkileri ortadan kaldırmaktadır. Artık paylaşanlar kazanmaktadır.

İşimize geldiği zaman Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’na işimize geldiği zaman Bilişim Hukuku’nun genel ilkelerine dayanmaktan vazgeçip biz de çözümler üretmeliyiz. Uyuşmazlıkların mahkemelere gitmesi en son çare olmalı, internet çağına yakışır hızlı, otomatik çözümler bulabiliriz.

Etiketler

youtube telif hakkı sorunu,youtube telif hakkı sorunu çözümü,yutuba müzik,yutube,parmak izi