Yer Sağlayıcı varken Ortam Sağlayıcı tanımı gerekli mi?

2016-11-05T22:49:49+00:00 12/02/2013|Categories: Bilişim Hukuku|

Son Güncelleme 05.11.2016

Alışıla geldiği üzere 5651’de 3 ana aktör var, erişim, yer ve içerik sağlayıcı. Bu tanımlara neden platform şeklindeki forum, sözlük, blog, sosyal ağları tanımlayan “Ortam Sağlayıcı” ifadesinin de eklenmesi istenmesine rağmen İnternet Kurulu’nun geçen sene tartışılan taslak metninde bu tanım girmiş değil.
Yer Sağlayıcı varken Ortam Sağlayıcı tanımı gerekli mi? Kanun İçerik Sağlayıcı için “Sağlanan” derken zaten web 2.0 içine almıyor mu?
Şu ana kadarki bütün bildiklerimizi bir tarafa bırakarak mevzuat üzerinden sorunun cevabına ulaşmaya çalışalım.

Yürürlükteki mevzuat:

5651 Sayılı Kanuna göre Yer sağlayıcı: Hizmet ve içerikleri barındıran sistemleri sağlayan veya işleten gerçek veya tüzel kişileri

24/10/2007 tarihli ve 26680 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Telekomünikasyon Kurumu Tarafından Erişim Sağlayıcılara ve Yer Sağlayıcılara Faaliyet Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik

ş) Yer sağlayıcı: İnternet ortamında hizmet ve içerikleri barındıran sistemleri sağlayan veya işleten gerçek veya tüzel kişileri,
t) Yer sağlayıcı trafik bilgisi: İnternet ortamındaki her türlü yer sağlamaya ilişkin olarak; kaynak IP adresi, hedef IP adresi, bağlantı tarih-saat bilgisi, istenen sayfa adresi, işlem bilgisi (GET, POST komut detayları) ve sonuç bilgisi gibi bilgileri,

Söze konu yönetmelik her ne kadar belge verilmesine ilişkin olsa da yükümlülükleri de ele almış,
Yönetmeliğin yer sağlayıcının yükümlülüklerini belirlediği 16. maddesinin (b) fıkrası:
“Sunucu barındırma hizmeti dâhil, diğer bütün hizmetlerinde (a) bendindeki hükümlere uymakla, yükümlüdür.” hükmünden kanunun koyucu için yer sağlayıcıların tek rolünün barındırma (hosting) olmadığını anlıyoruz.

Nitekim TİB tanımlamasında “hosting” ifadesini kullansa da yer sağlayıcıları, Kendi bünyelerinde hosting hizmeti verenler ve Ticari amaçla hosting hizmeti verenler olmak üzere ikiye ayırmış. http://www.tib.gov.tr/tr/tr-menu-57-yer_saglayicilar_listesi.html

Ticari amaçla hosting hizmeti verenlere ait liste incelendiğinde teknik olarak anladığımız barındırma (hosting) hizmeti veren şirketlerin yer aldığını görüyoruz.
Fakat kendi bünyelerinde hosting hizmeti veren şirketler listesi incelendiğinde Gittigidiyor, Sahibinden gibi “ortam sağlayıcı” olan sitelerin bu listede yer aldığını görüyoruz.

Tekliflerde yer almasına ve tartışılmasına rağmen 29.06.2012 tarihli 5651 sayılı kanunun değiştirilmesi hakkındaki kanun teklifinde ve İnternet Kurulunun taslak metinde yeni bir tanımlama yapılmadığına göre bu ayrımın bilinçli olarak yapıldığı ve böyle kalacağı düşünülebilir.

Uygulamadaki siteleri teknik olarak incelemesini yapalım.

Facebook, şahıslara profil sayfası oluşturma imkanı verirken, şirketlere de sayfa açma imkanı vermekte,
Gittigidiyor, tacirlerin ürün bazlı satış yapmasına imkan verirken, kendilerine dükkan açıp tüm ürünlerini satabilecekleri sayfa açma imkanı vermekte, Blogcu, wordpress kişilerin seçtiği kullanıcı adı altında sayfa açmasını sağlamakta,

Yukarıdaki örnekler, “hizmet ve içerikleri barındıran sistemleri sağlayan veya işleten gerçek veya tüzel kişileri” tanımına uygun, bu siteler web arayüzü (ziyaretçi ve yönetici) ve veritabanı sağlıyor, üye ve ziyaretçinin girdiği/yüklediği metin, video, resimleri sunuyor. Klasik anlamda bir atanmış serverın hard diskini istediğin gibi doldurup ve yönlendirilmiş özel alan adını bu server üzerinden çalıştırılması da hukuken yine barındırma sistemlerinin sağlanmasıdır.

Bu örnekler web tabanlı barındırma hizmeti olarak tanımlanabilir ve kanun koyucunun yer sağlayıcı genel tanımının içerisine dahil edilebilir. Kanun ve yönetmeliğin yer sağlayıcılara yüklediği yükümlülükleri de bu sistem sahipleri karşılayabilir.

Fakat sözlükler, forumlar bu hususta daha zayıf bir bağlantı olarak görülüyor, bunun sebebinin de kişi bazlı ayrım yapılmasından çok konu/başlık bazlı ayrım yapılmasından kaynaklandığını düşünüyorum.
Sorumluluk ayrımında diğer web tabanlı yer sağlayıcılar direkt üyesine ait, onun içerik oluşturduğu ve düzenleyebildiği ayrı ayrı alanlar varken konu/başlık tabanlı sistemlerde kullanıcı bir konu açtığı an kendi mesajından başka takip eden içerikleri yönetme imkanı da olmuyor.
Yani web tabanlı sistemleri ikiye ayırırsak birisinde üye tabanlı, üyenin birincil anahtar olduğu sistem varken diğerlerinde konu tabanlı bir sistem mevcut.
Olaya yine yer sağlayıcılık açısından bakarsak bu sistemlerin sahipleri de kanun tanımına uyuyorlar ve yükümlülükleri karşılayabilirler.

Bütün bu “ortam sağlayıcı” siteleri yer sağlayıcı yaptıktan sonra bu sitelerin yer sağlayıcı belgesi alma zorunluluğuna gelelim.
Yönetmelik hükmü şöyle: “Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde, yer sağlayıcı faaliyet belgesi almaksızın yer sağlayıcılığı faaliyetinde bulunanların internet erişim hizmeti, Başkanlık kararıyla ilgili erişim sağlayıcı tarafından durdurulur.”

O halde bu belgenin sahibi olmayan bir sitenin sorumluluğuna gidildiğinde, içerik sağlayıcı olmadığı iddiasındaysa yer sağlayıcılık belgesini ortaya koyması beklenecektir. Elbette bu tanımlar herkesi kayıt altına alma girişimi, özgürlüklerin önünde bir engel olarak da düşünülebilir fakat zaten 5651 Sayılı Kanunun’da bir yere kayıt olmanız zorunlu olmasa bilgilendirme yükümlülüğü getirilmiş olup aksi hal yaptırıma da bağlanmıştır.

Bloger, Facebook yer sağlayıcı mıdır? sorusunu,
Bu sitede sayfa açan kişi içerik sağlayıcısı mıdır? olarak sorarsak iş karışıyor.
Kanun’daki içerik sağlayıcı tanımını da salt statik bir web sitesi olarak düşünmeden blog veya Twitter yazarının, gittigidiyor-sahibinden satıcısının, forum-sözlüklere yazı giren üyenin de Kanun anlamında içerik sağlayıcı olduğu kabul edilebilir. Fakat buradaki sorun yine bilgilendirme yükümlülüğünün nasıl yerine getirileceğidir. Bu durumda içerik sağlayıcı tanımında bir ayrıma gidilebilir.

Bu kadar ifadeden sonra aklımıza başka bir soru takalım:

5651 Sayılı Kanunna göre İçe­rik sağ­la­yı­cı: İn­ter­net or­ta­mı üze­rin­den kul­la­nı­cı­la­ra su­nu­lan her tür­lü bil­gi ve­ya ve­ri­yi üre­ten, de­ğiş­ti­ren ve sağ­la­yan ger­çek ve­ya tü­zel ki­şi­le­ri ifade eder.

Buradaki tanımda “her türlü veriyi üreten, değiştiren” gibi geniş ifadeden sonra “sağlayan” ifadesine yer verilmesi acaba web 2.0 siteleri de bu tanımın içine sokar mı?

Bir yorum

  1. Aylin 15:02 de 15 Şubat 2013

    Merhaba. Ortam sağlayıcıların http://www.tib.gov.tr/tr/fby_kendiS.html linki üzerindeki listede olduğunu belirtmişsiniz. Bu sitelerin (örneğin Ekşisözlük veya Gittigidiyor) kendi internet siteleri için Yer Sağlayıcı Faaliyet Belgesi mi aldığını veya “ortam sağlayıcısı” sıfatları dolayısıyla TİB tarafından bu listeye eklendiğini nasıl anlıyorsunuz? Teşekkürler.

Sorunuzu veya yorumunuzu paylaşabilirsiniz

Önceki yazıyı okuyun:
Katalog tasarımı – Veritabanı – Haksız rekabet – Eser 2011-12386

YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ E. 2011/9385 K. 2011/12386 T. 7.10.2011 DAVA : Taraflar arasında görülen davada İstanbul 3. Fikri ve Sınai...

Kapat