İNTERNETTE SIK İHLAL EDİLEN KİŞİLİK HAKLARI

2016-11-05T22:49:52+00:00 12/03/2011|Categories: Bilişim Hukuku|Tags: , , , , , , , , , |

Son Güncelleme 05.11.2016

Bloglar arttı, Twitter ile uzun yazılar da kalktı.
Yüzlerce haber sitesi var, bir çok internet medyası derneği var.
Kısmetse internet basını konusunda yasamız da çıkacak.
Artık herkes internetteki her hangi bir içeriğin konusu olabilir.
Ve bu sonsuza kadar erişime açık olacaktır ve Google sayesinde herkes bulabilecektir.
Hoşumuza gitmeyen her içerikte ilk akla gelen kişilik haklarının ihlal edilmesidir,
Peki internette sık ihlal edilen kişilik hakları ve tanımları nelerdir?

Hızlı Okuma

  • Kişilik hakkı, hukuk düzeni tarafından korunmuş kişisel değerler bütünüdür.
  • İnternette manevi kişilik hakları en sık ihlal edilen haklardandır.
  • Şeref ve haysiyet kişinin toplumdaki itibarıdır.
    Kişinin korunan bu dış görüntüsü nedeniyle kişinin izinsiz resmi çekilemez, basılamaz, yayılamaz. Topluma mal olmuş kimselerin görevleri nedeniyle çekilmiş resimler için izin alınması gerekmez.
  • Kişinin hayat alanı; sır alanı, özel alanı ve kamuya açık alanı olarak ayrılabilir.
    o   Kişinin özel hayatı, gizli tuttuğu ve gizli tutmakta meşru çıkarının bulunduğu olaylardan meydana gelir.
    o   Özel alan, kendisine yakın kişilerle, yani kişinin birlikte aynı evde oturduğu, aynı işyerinde çalıştığı ve günlük sohbetler yaptığı kişilerle paylaştığı ve bunlar dışındaki kişilere gizli kalması gereken alandır. Fakat burada yine topluma mal olma hususu gündeme gelebilir örneğin ünlü bir sanatçının verdiği partinin resimlerinin yayınlanmasında sorun çıkmazken normal bir vatandaşın verdiği partideki resimlerin yayınlanması sıkıntı çıkaracaktır.
    o   Sır, sahibinin açıklanmamasında yarar gördüğü ve başkaları tarafından daha önce bilinmeyen hususlar olarak tanımlanabilir. Bu alanda artık topluma mal olmuş kişilerle ilgili istisna ortadan kalkmaktadır. En önemli örnek gündeme skandal olarak gelen gizli kamera çekimleridir.
    o Kişinin şahsi itibarıyla birlikte mesleği nedeniyle de toplumda bir itibarı vardır. Dolandırıcılıkla ilgili bir soruşturmada tanık olarak ifade veren bir işadamı için “işadamı dolandırıcılıktan ifade” verdi gibi yazılan yayılması o kişinin işlerini derinden etkileyecek bankalar kredi verirken dahi şüpheyle yaklaşacaktır.

Kişilik Hakkı Nedir?
Kişilik hakkı, hukuk düzeni tarafından korunmuş kişisel değerler bütünüdür. Bu klasik tanımla birlikte Medeni Kanun 24, Borçlar Kanunu (yeni) 57. Maddesinde kişilik haklarından bahsedilmiş fakat bunlar neler olduğu da haklı olarak açıklanmamıştır. İşte bu noktada hakime görev verilmiş somut olaya göre değerlendirme yapılması beklenmiştir. Öğreti de bu haklar maddi, manevi ve ticari haklar olarak üç grupta incelenmektedir.

İnternette genellikle hangi kişilik hakları ihlal edilmektedir?
İnternette manevi kişilik hakları en sık ihlal edilen haklardandır.
Şeref ve haysiyet diğer değişle onur ve saygınlığı kişiye toplum tarafından verilen değerdir. Şeref, kişinin toplumsal yaşamında sahip olduğu temel değerdir. Haysiyet ise kişinin davranışlarıyla toplumda kazandığı saygınlıktır. Her iki değer de kişinin toplumdaki itibarıdır. Bu konuda en sık karşılaştığımız olay kişilere hakaret edilmesidir.

Kişinin Adı
Kişinin adının kullanılması da yine kişilik hakları kapsamında değerlendirilecektir. Şahıs toplama mal olmuş birisi değilse adının izinsiz kullanılması kendisine önemli haklar vermektedir. Burada özellikle tüzel kişilerin ticari unvanları ticaret kanunumuz tarafından da koruma altına alınmıştır. Kişinin adı alakası olmadığı bir olayla ilgili bilinçli olarak kullanılabileceği gibi hata ile de yazılabilir. Özelikle adli haberlerde olayların karışıklığı ve gerekli özenin gösterilmemesi nedeniyle bu tür hatalar sıklıkla olmaktadır. Bir şekilde kim olduğunu anlayacağımız şekilde adı internete yazılan her kişi adının kaldırılmasını istemesi, kurumsal bir haber sitesi dışında bir kişinin açtığı sitede her hangi bir şahısın başından geçen olaylar gerçek olsa dahi izinsiz olarak yayınlanması sıklıkla karşılaşılan hadiselerdir. Kişisel sitelerin ve blogların artışına paralel olarak bu yönde uyuşmazlık türleri artmaktadır.

Resim
Resim kişinin fiziksel özelliklerini yansıtan bir simgedir, bu nedenle de kişilik hakları kapsamında değerlendirilmektedir. Kişinin korunan bu dış görüntüsü nedeniyle kişinin izinsiz resmi çekilemez, basılamaz, yayılamaz. Bu kapsamda internette de kullanılamaz.  FSEK 86/2 özetle, topluma mal olmuş kimselerin görevleri nedeniyle çekilmiş resimler için izin alınması gerekemez. Bu kapsama siyaset adamları, sinema ve dizi oyuncuları ve benzeri meslekler girmektedir. Bu şahısların magazinsel olsa da bu tür resimlere itirazı yoktur. İtirazlar genellikle aynı karede yer alan topluma mal olmayan kişilerden gelmektedir, örneğin ünlü bir mankenle fotoğrafı çekilen bir işadamı.
Kişinin Hak Sahibi Olduğu Alanlar
Kişinin hayat alanı yine en kapsamlı ve tartışmanın yoğun olduğu alandır. Anayasa tarafından da koruma altında olan bu alan kişinin sır alanı, özel alanı ve kamuya açık alanı olarak ayrılabilir.
Herkesin mahremiyeti olan özel bir hayatı vardır. Kişinin özel hayatı, gizli tuttuğu ve gizli tutmakta meşru çıkarının bulunduğu olaylardan meydana gelir. Kişinin özel hayatının gizliliğine dokunulamayacağı Anayasa’nın 20. maddesi ile de desteklenmiştir.

Ortak-Özel Alan ve İstisnalar
Ortak alan da dediğimiz kamuya açık alanın gizlenmesi zaten mümkün değildir çünkü bu olan kişinin üçüncü kişilerle olan ilişkisinden ortaya çıkmakta ve insanlar buna şahit olmaktadır.
Özel alan, kendisine yakın kişilerle, yani kişinin birlikte aynı evde oturduğu, aynı işyerinde çalıştığı ve günlük sohbetler yaptığı kişilerle paylaştığı ve bunlar dışındaki kişilere gizli kalması gereken alandır. Bir normal vatandaşın, kamuoyuna mal olmuş sanatçının özel hayatındaki dar anlamdaki özel hayatlarının konu edinilmesinde dikkat edilmesi gerekir. Özel hayat alanına haksız olarak girme ve bu alandaki olaylardan bilgi edinme ve bunları resmetme hukuka aykırıdır. Fakat burada yine topluma mal olma hususu gündeme gelebilir örneğin ünlü bir sanatçının verdiği partinin resimlerinin yayınlanmasında sorun çıkmazken normal bir vatandaşın verdiği partideki resimlerin yayınlanması sıkıntı çıkaracaktır.

Gizli Alan ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
Gizli Alan (Sır alanı) ihlalleri ise kişinin üçüncü kişilerce bilinmesini istemediği, gizli kalmasını öngördüğü ve ancak güven duyduğu kişilere açıkladığı sırlarını oluşturduğu hayat alanına gizli alan adı verilmektedir. Sır, sahibinin açıklanmamasında yarar gördüğü ve başkaları tarafından daha önce bilinmeyen hususlar olarak tanımlanabilir. Bu alanda artık topluma mal olmuş kişilerle ilgili istisna ortadan kalkmaktadır. En önemli örnek gündeme skandal olarak gelen gizli kamera çekimleridir. Bu tür çekimlerin her ne kadar haber niteliği olsa da olaya ait videolar, resimler ve seslerin paylaşılırken dikkat edilmesi gerekmektedir. Hatta olayı bildiren metinlerin içeriğindeki ayrıntılar üzerinde hassasiyetle durulmalıdır.

Kişinin Mesleki İtibarı
Kişinin mesleki şeref ve haysiyeti yine internette sık karşılaştığımız bir ihlal türüdür. Kişinin şahsi itibarıyla birlikte mesleği nedeniyle de toplumda bir itibarı vardır. Bir kişinin mesleki haysiyetine saldırı o kişinin ticari varlığını çok olumsuz şekilde etkileyebilir. Örneğin bir memur hakkında rüşvet söylentisi çıkartmak, bir işyeri için kalitesiz ürünler sattığını ortaya atmak çok büyük sıkıntılara yol açabilir. Dolandırıcılıkla ilgili bir soruşturmada tanık olarak ifade veren bir işadamı için “işadamı dolandırıcılıktan ifade” verdi gibi yazılan yayılması o kişinin işlerini derinden etkileyecek bankalar kredi verirken dahi şüpheyle yaklaşacaktır.

Yine bu alanda bir başka problem de ticari sır alanında ortaya çıkmaktadır. Bir kişinin sahip olduğu ticari sırları öğrenen kişinin izinsiz olarak bunları ifşa etmesi kişinin rakiplerine bu bilginin geçmesi hak sahibine ekonomik zarar verecektir.

Buraya kadar internette sıkça karşılaştığımız kişilik hakkı ihlallerine değindik,
İnternet medyasında yer alan haberler başlı başına ayrı bir konu başlığıdır ve çözüm beklemektedir.

İyi haftalar.

7 Yorum

  1. Nadia Gogua 15:08 de 25 Şubat 2014

    Merhaba facebookda fotoğraf ve videolarım müstehcen bir şekilde paylaşılmakta sayfayı şikayet etmeme rağmen hiçbir geri dönüş yapılmadı lütfen biri yardımcı olsun

  2. facebook 02:53 de 17 Haziran 2013

    Merhaba bir şey sormak istiyorum facebook tan özel mesaj bölümünden çok samimi olduğum bir arkadaşımla bir sinir anında başkasına kızmıştım ve o başkası hakkında azıma ne geliyorsa yazdım malesef bir sinir anıydı ve benim o özel yazılarımı arkadaşım diğer şahıslara göstermiş yani arkadaşımın özeline yazdıklarımı kızdığım kişilere okutmuş ve ortalık çok karıştı benden izin almadan özel yazımı nasıl başkalarına okutur ve okuyan şahıslar yazılarımda hakaret olduğu için beni mahkemeye vereceklermiş peki ben bu durumda ne yapabilirim ?

  3. Av. Sertel Şıracı 08:43 de 21 Mart 2013

    eğer bilgisayarınızdaki özel bilgilerin sızdığını düşünüyorsanız, muhtemelen birileri özellikle bu izlemeyi yapmak için özel bir yazılım kullanıyordur.
    böyleyse bilgisayarınızı incelemekle işlemlere başlayabilirsiniz

  4. Hasan198438 06:07 de 21 Mart 2013

    özel hayatımdaki bilgilerim dışarı sızıyor kimsede bana benim bilgilerimi nerden elde ettiğini söylemiyor bu durumda ben ne yapmalıyım

  5. OZAN denizgezen 10:43 de 20 Eylül 2012

    Sayın Sertel SIRACI.
    18 ŞUBAT2004 te öğrenci yıllarımda,şubat tatilinde çaılşmış olduğum kafeteryada yangın çıktı.ve ölen kişiler oldu hatta ben yaralı kurtuldum.olayın üzerinden 8 sene geçmesine rağmen internette arama motorlarında isim ve soyadım yazıldığında ulusal siteler ve gazetelerin internet sayfalarında hala yayımlanmakta.bunun yayından kalkması için ne yapmam gerek saygılar.yardımlarınız için teşekkürler

  6. Be Ar34 17:44 de 13 Mayıs 2011

    “ATAŞ İNŞAAT TİÇARET LİMİTET ŞİRKETİ” şirketinin ürünler ve hizmetleriATAŞ İNŞAAT TİÇARET LİMİTET ŞİRKETİ. Yetkili Kişi: ENVER ATAŞ. Telefon numarası goolen nasıl sıle bılrım bana yardımcı olun

  7. Mereras 19:04 de 04 Mayıs 2011

    oyun sitesinde ” bir metede burada var” diye arkadaşına yazıyor. ben kim ne anlama geldiğini soruyorum. başka cevaplar veriyor. oyun yavaşladığı için küfür ediyor. karşılıklı küfürlerden sonra tehdite başlıyor. ne yapmalıyım.

Sorunuzu veya yorumunuzu paylaşabilirsiniz

Önceki yazıyı okuyun:
Yazılım Eseri – Eser Niteliği – Resen Araştırma K 2007-4345

T.C. YARGITAY  11. HUKUK DAİRESİ E. 2005/13114   K. 2007/4345   T. 13.3.2007 TERCİH ROBOTU ( Davacı Vekilinin Yazılım Eserinin İzinsiz Kullanıldığı...

Kapat