Bu hafta sizlerle ticaret hayatımıza yeni giren internetten üzerinden kurulan sözleşmeleri inceleyeceğiz. Zamandan, işten kazandıran bu sözleşmelerin hukuksal alt yapısı ne durumda?

Hukukumuzda hukuki işlemlerin ve sözleşmelerin kurulması konusunda “irade beyanı” terimi, temel kavram olarak karşımıza çıkmaktadır. Gerçekten Borçlar Kanunu 1. madde hükmüne göre “iki taraf karşılıklı birbirine uygun surette rızalarını beyan ettikleri taktirde akit tamam olur”. Yani sözleşmenin kurulması için tarafların karşılıklı irade beyanları gerekmektedir.


 Kural olarak irade beyanı herhangi bir şekle veya belli bir iletişim biçimine bağlı olmadığından bugün elektronik yollarla yapılan irade beyanlarının geçerliliği sorgulanmamaktadır.

Elektronik irade beyanı acaba beyanda bulunan tarafından bizzat mı oluşturulmaktadır veya bir insan katılımı olmaksızın bilgisayar programı sayesinde otomatik olarak mı oluşturulmaktadır?

Kullanıcının bizzat irade beyanında bulunması ve bunu internetten iletmesi mümkündür. Örneğin bir web sitesinden sipariş verebilir veya banka havalesi yapabilir. Kullanıcı bir web sayfasından bir formu doldurabilir, veya hiç yazı yazmaz sadece “i agree”, “kabul ediyorum” gibi ifadeleri tıklayabilir, e-posta ile muhataba talebini gönderebilir, video konferans ve chat server üzerinden online irade beyanında bulunabilir. Bu saydıklarımız yaygın olarak kullanılan modellerdir.

Otomatikleştirilmiş irade beyanlarındaysa açıklama hareketi bizzat ve vasıtasız olarak bir kullanıcı tarafın yapılmamakta onun yerine bilgisayar otomatik olarak irade beyanı göndermektedir. Örneğin sipariş verilir ve form satıcı şirkete gönderilir. Formu alan sistem ödeme durumunu kontrol eder ve stoklarıyla karşılaştırma yapar şayet sorun yoksa yine e-posta yoluyla müşteriye siparişin işleme konulduğu beyanını gönderir.

Bu son durumdaki tartışma acaba bu otomatik irade beyanı yukarıdaki gibi bir gerçek irade beyanı mıdır? Bilgisayar belirli durumlarda belirli bir şekilde işlem yapmak üzere programlandığından bilgisayarın gerçekleştirdiği işlemler insan iradesi olarak kabul edilmesi gerekmektedir.

Zaten uygulamaya baktığımızda her ne kadar bu konuda direkt bir kanunumuz olmasa da genel yorumlarla web siteleri üzerinden yapılan satışlar, şirketlerin karşılıklı yaptığı anlaşmalar ticaret hayatımıza girmiş bulunmaktadır. Bize düşen bunu hukuksal zemine oturtmaktır. Elektronik sözleşmelerden korkmak yersizdir, direkt bir kanunun olmaması bu konuda açık olduğu anlamına gelmemelidir. Başarılı bir hafta geçirmeniz dileklerimle

2016-11-05T22:49:55+00:00 03/08/2008|Categories: Bilişim Hukuku|Tags: , , , |
Önceki yazıyı okuyun:
Kişisel bilgilerin elde edilmesi

Bu hafta sizlerle internetten kişisel bilgilerin nasıl toplandığına ve alınması gereken önlemlere değineceğiz. Yeterli araştırmayı yaptığınız zaman kişilerin sadece ad...

Kapat