Olağanüstü halin (OHAL) ilan edilmesi ile birlikte herkesin kafasında ticaret hayatına etkileri olacak mı şeklinde sorular oluştu. Bu yazımızda sürekli sorulan birkaç konu başlıklar halinde ele alınacaktır. İlgili 668 sayılı KHK ve 669 sayılı KHK

Sözleşmelere etkisi nasıl olacak?

Mücbir sebep bir borcun veya genel bir davranış yükümlülüğünün ifasına engel olan, borçlunun işletme faaliyetiyle ve kontrolü ile ilgisi olmayan, öngörülemeyen ve kaçınılamayan durumlardır. Türk Borçlar Kanunu’na göre OHAL kapsamında alınacak tedbirler dolayısıyla sözleşmeden doğan herhangi bir yükümlülüğün yerine getirilememesi durumu ifa imkânsızlığı teşkil edeceğinden mücbir sebep olarak değerlendirilebilecek ve borçlu borcundan kurtulabilecek veya mücbir sebep hali ortadan kalkana kadar ifa için beklenmesi gerekebilecektir. Burada dikkat edilmesi gereken bir uyuşmazlıkta gerçekten direkt OHAL sebebiyle bir olağanüstü halin mevcut olup olmadığının tespitinin gerekliliğidir.

OHAL ilan edilsözleşmemesi doğrudan ifa imkânsızlığına sebep olmamaktadır. Bu durumların ifa imkânsızlığı yaratması için örneğin taraflardan birinin banka hesaplarına el konulması, sözleşmeye taraf olan şirkete kayyum atanması veya kişisel edim taahhüdü içeren sözleşme ilişkilerinde borçlunun tutuklanması gibi edimin ifasını imkânsız hale getirecek gerekçelerin mevcut olması gerekmektedir.

Sonuç olarak hazırlıklı olabilmek ve zarara uğramamak için bunu öne süren şirketin haklı olup olmadığı araştırılmalıdır. Sözleşmeden dönme veya uyarlama taleplerinde Türk Borçlar Kanunun hükümlerinin varlığı tespit edilmelidir. Sözleşme ilişkisinde olunan şirketlerden OHAL’den etkileneceği düşündükleriniz varsa takip etmek ve gerektiğinde hukuksal tedbir almak faydalı olacaktır.

 

İş Hukuku açısından bir değişiklik var mı?

OHAL durumunda uygulanacak tedbirler arasında “işçinin isteği, ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller, sağlık sebepleri, normal emeklilik ve belirli süresinin bitişi nedeniyle hizmet akdinin sona ermesi veya feshi dışında kalan hallerde işçi çıkartmalarını işverenin de durumunu dikkate alarak üç aylık bir süreyi aşmamak kaydıyla izne bağlamak veya ertelemek” de bulunmaktadır. Bu hükme göre işten çıkartmalar şöyle olabilir:

a-İşçinin kendi isteği,

b-İstifa,

c-İşveren ile işçi arasında düzenlene sözleşmenin işçi tarafından tek taraflı feshi,

d-Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan durumlar: (Mevzuatta yer alan: a ila ı bentleri sayılan 9 durum)

e-Sağlık sebepleri,( engellik hali, uygunsuz yaşam biçimi ve kötü alışkanlıklar, kronik bulaşıcı hastalık,

f-Normal emeklilik ve belirli süreli  iş akdinin sona ermesi veya feshi dışında kalan haller (malulen emeklilik, mevsimlik işçilerde çalışanlar)

LLM-Labor-LawOHAL dönemlerinde uygulamanın dışında kalan tek konu işverenin, işçi ile sözleşmesini tek taraflı olarak fesih etmesi, yani gerekli görülmesi ve yasanın uygulanması yönünde bir karar olursa, işveren çalıştırdığı işçinin sözleşmesini tek taraflı olarak fesih edemez. Bu hüküm mevcut durumu fırsata çevirip işçi çıkartmalarının artması halinde veya istikrarı etkileyecek durumların olması halinde alınacak bir karardır. Henüz bu yönde alınmış bir karar yoktur. OHAL’den önce işçi-işveren ilişkisi nasılsa öyle devam etmektedir.

 

Vergi uygulamalarında olağanüstü hal, mücbir sebep kapsamında mıdır?

213 sayılı VUK mad. 13’te mücbir sebepleri sınırlı olarak sayarak gösterilmiştir. Olağanüstü hal uygulamaları mücbir sebep kapsamında değildir. Mücbir sebep hallerinde süreler uzamaktadır fakat OHAL bir mücbir sebep olmadığı için şu an süre bir uzaması da yoktur.

OHAL döneminde bütün vergisel ödevler devam etmektedir, bu sebeple tek tek sayılmayacaktır. Son olarak olağanüstü hal kapsamında alınacak tedbirlere ilişkin kanun hükmünde kararname kapsamında alınacak kararlar ve yapılacak işlemler sebebi ile açılan davalarda yürütmenin durdurulmasına karar verilemeyecektir. (Bkz: 23.07.2016 gün ve 29779 sayılı RG, KHK/667-mad. 10)

 

İflas erteleme ile ilgili değişiklik nedir? 

İcra İflas Kanunun 179. maddesi maddesine göre, sermaye şirketleri ile kooperatiflerin borçlarının aktifinden fazla olduğu beyan edilip, bu mahkemece onanırsa bu yapılar için iflas kararı verilebiliyor. Ancak yine bu kişiler, şirket veya kooperatifin mali durumunun iyileştirilmesinin mümkün olduğuna dair bir iyileştirme projesini mahkemeye sunarak iflasın ertelenmesini isteyebiliyor. Mahkeme projeyi ciddi ve inandırıcı bulursa, iflasın ertelenmesine karar veriliyor.  İflas erteleme verildiğinde, borçluyla ilgili hiçbir takip yapılamıyor. Hatta daha önce başlamış takipler duruyor. Bu da şirketlere, 2 yıllık bir zaman kazandırıyor.

31/07/2016 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan kararnamenin 4. maddesi ile yukarıda açıklanan iflas erteleme taleplerinin yerine getirilmesi OHAL süresince yasaklandı ve bu yönde yapılan talepler mahkemelerce reddedilmesi hüküm altına alındı.

 

OHAL, görülmekte olan davalarımızı nasıl etkilenir?

dava mahkeme hukuk

OHAL sebebiyle mahkemelerin görev yapmaması gibi bir durum söz konusu olmayacaktır, adli tatilden sonra duruşmalar kaldığı yerden devam edecektir. Hem İdari hem de Adli Yargı’da birçok hâkim ve savcının görevinin başında olmaması sebebiyle İstanbul ve Ankara Adliyeleri başta olmak üzere hâkim ve savcı sayısı konusunda eksiklik yaşanacağı kaçınılmaz bir durumdur. İlk derece mahkemelerinden birçok hâkimin istinaf mahkemelerine atandığı gibi bir döneme denk geldiği de göz önüne alındığında yargılamaların yeni atamalar yapılana kadar daha ağır şekilde işlemesi muhtemeldir.

Bu durumda örneğin görevli olduğu için her zaman uygulandığı gibi hâkimi bulunmayan bir mahkemeye, geçici olarak başka bir mahkeme hâkiminin bakacak olması gibi geçici çözümler alınacaktır. Ancak geçici görevlendirilen hâkimin özellikle ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz ve nihai kararlara hükmetme konusunda çekince yaşaması ve bu kararları mümkün olduğu kadar ertelemesi de muhtemeldir. Bilirkişi aşamasında olan dosyalar da ise bir gecikme yaşanmayacaktır.

Alacakların tahsili konusunda daha sonra yayımlanan 670 Sayılı KHK ile ilgili yazımız için tıklayınız

Summary
OLAĞANÜSTÜ HAL (OHAL) VE ŞİRKETLERE ETKİLERİ
Article Name
OLAĞANÜSTÜ HAL (OHAL) VE ŞİRKETLERE ETKİLERİ
Description
Yazının konusu: ohal, şirktetler, ohal ve hukuk, ticaret, işçi, iflas, alacak
Sertel Şıracı
Publisher Name
SRC Hukuk
Publisher Logo
2016-11-05T22:49:38+00:00 16/08/2016|Categories: Diğer|Tags: , , |
Önceki yazıyı okuyun:
facebook ceza
FACEBOOK’TA SAHTE HABERE BÜYÜK CEZA

Avusturalya'nın kıyı bölgesinde yer alan Nambucca'da iki tane oteli olan 74 yaşındaki Kenneth Rothe bir Facebook kullanıcısının otellerinde çocuk istismarı...

Kapat