Eser Parçalarının Korunması

Eser sahibine tanınan haklar, eserin bütününü ve parçalarını kapsar (FSEK m. 13. 2. cümle).

“Eser sahibine tanınan hak ve salahiyetler eserin bütününe ve parçalarına şamildir.”

Koruma şartlan bakımından ise bir kural belirlenmemiştir. Bu sebeple de bir eserin her küçük parçasının yasal olarak koruma altına alınıp alınamayacağı tatışma konusudur. Genel kabul bir eserin her küçük parçasının yasal olarak korunamayacağı yönündedir.

Yasa bu şekilde bir hüküm olduğuna göre parçanın korunma şartılarını da belirlememiz gerekiyor. Görüş birliğine göre küçük parçanın korumadan yararlanabilmesi için iki şartın birlikte gerçekleşmesi halinde korunabilir: i) FSEK genel kuralı gereği insan duyularınca algılanabilir parça söz konusu olmalıdır, ii) yine genel kural gereği ilgili parça eser sahibinin hususiyetini yansıtmalıdır. Burada eser parçasının büyüklüğü veya değeri önemli olmadığı gibi korunan parçanın, eserin içinde kendi başına bağımsız bir bölüm oluşturması da aranmaz. Eser sahibi, eserin parçalarını birbirinden ayırarak yeni ve bağımsız bir eser oluşturabilir. 

Bir müzik eserindeki kısa bir melodi korumadan faydanacakken, tek başına ayrı ayrı notalar korumadan faydalanamaz. Bir romanın içerisinde bir karakterin ağzından yazılan bir mısra şiir korumadan faydalanırken, kelimeler ayrı ayrı korunamayacaktır. Bu sınırın temel neden de FSEK’in genel kuralı olan küçük birimler parça korumasına dâhil edilmek suretiyle serbest yaratıcılık engellenemez.

Doğrusu teknolojinin bu denli geliştiği, yaratıcılık faaliyetleri için donanım ve yazılımların arttığı bir dönemde parça koruma konusunda şartları belirlemek de kolay olmacaktır. Her yeni gelişme ile birlikte daha önce akıllara gelmeyen bir yöntem eser parçalarının işlenmesine olanak sağlayabilir. Bu sebeple parça koruması önemini artıracaktır.

FSEK 35, 36 ve 37. maddesinde hüküm altına alınan iktibas konusuna da değinmekte fayda var. İktibas, bir eserin parçalarının aynen yahut mealen ve kaynak gösterilerek başka bir eser içinde kullanılmasıdır. İktibas serbestisi aracılığı ile üçüncü kişilere tanınan eserden yararlanma hakkı, eser sahibinin haklarına getirilmiş bir sınırlamadır. Fakat bu iktibas konusunun da şartları vardır, özellikle de alıntının yapıldığı kişi kaynak olarak gösterilmelidir.

2016-09-19T07:42:25+00:00 19/09/2016|Categories: Fikri Haklar|Tags: , |
Önceki yazıyı okuyun:
facebook ceza
FACEBOOK FOTOĞRAFLARI YÜZÜNDEN AİLESİNE DAVA AÇTI

Avusturya'da bir kadın reşit olur olmaz, Facebook'ta izin fotoğraflarını paylaştığı için ailesine dava açtı. "Çocukken tuvalette otururken, karyolada çıplak yatarken...

Kapat