Coğrafi kaynaklar nasıl marka olur?

2011-05-02T17:36:14+00:00 29/02/2008|Categories: Marka Hukuku|Tags: , , , , |

Son Güncelleme 02.05.2011

Değerli okurlarımız bu hafta sizlerle tartışmalı bir konuyu inceleyeceğiz, bir okurumuzun başvurusu sonucu verilen kararı tarafımıza sorması sonucu bu konuya değinme gereği duydum. Okurumuz bir gıda üreticisi ve ürettiği gıdalar için kullanmak istediği marka üretim yerinin olduğu bölge ile ilgili bu sebeple de yanıltıcılık unsuru gerekçesi ile marka başvurusu red edilmiş.

Aslında bu coğrafi işaretlere göre red durumunda önemli olan unsur yanıltıcılık olması, eğer bir yanıltıcı unsur yoksa tescil edilmelidir.


Diğer yanıltıcı olaylar da Yargıtay bu ibareye başka ek bir ifadenin eklenmesi konusunda yol gösteriyor fakat yine de Gemlik zeytini, Ezine peyniri gibi isimlerin de tescili mümkün değil.
Üretim yeri konusunda yanıltıcılık için şöyle açıklayalım: Bir markanın üretim yeri konusunda yanıltıcı olup olmadığının belirlenmesi için, üretim yerinin, üretilen ürün ile birlikte ünlü olup olmadığı veya o üretim yerinin hammadde veya üretim süreçleri açısından ürüne bir üstünlük sağlayıp sağlamadığının araştırılması gerekir. Örneğin Kayseri ilimizde üretilen pastırma, üretim tekniği ve damak lezzeti açısından halkımız tarafından be¬ğenilmektedir. Bu durumda Kayseri ili¬mizin dışında üretilen pastırma üzerine “Kayseri pastırması” sözcüklerinin konulması halkı yanıltacaktır.

Bir de coğrafi yer konusunda yanıltıcılık vardır, şöyle ki: Coğrafi kaynak konusunda yanıltıcılık, genellikle tarım ürünleri konusunda karşımıza çıkmaktadır. Burada da markanın yanıltıcı olup olmadığı, coğrafi kaynağın o ürün ile birlikte ünlenmiş olup olmadığına göre de¬ğerlendirilmelidir. Belirli ürünleri ile tanınmış yörelerimizin adları marka olarak tescil edilemez. Çünkü o yörede o ürünü üreten herkesin bu adı kullanma hakkı vardır. Bu adın kullanımının, bir kişinin tekeline verilmesi rekabeti bozacak bir unsurdur. Bu yörenin dışında üretilen ürünün üzerinde o adın kullanılması da, halkı ya¬nıltacaktır. Örnek olarak; ” Karadeniz” sözcüğü fındık için, marka örneğinde esas unsur durumunda ise tescil edilemeyecektir. Çünkü Karadeniz bölgesi fındığın kaynağıdır. Karadeniz’deki bütün fındık üreticilerince ortak olarak kul¬lanılabilir.

Konuyla ilgili olarak, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 84/4499 Esas ve 84/ 4560 sayılı Kararında, “Altınözü” ibaresinin zeytinyağı emtiası için tescilinde, “… her ne kadar Altınözü Hatay iline bağlı bir ilçe adı ise de, davalının bu ismi sırf 551 Sayılı Markalar Kanununun 5 inci maddesinin (b) fıkrasında yazılı ol¬duğu şekilde halkı aldatmak kastı ile marka olarak aldığı anlaşılmadığı gibi, esasen Altınözü ilçesinin zeytinyağı satışlarında isminden faydalanılacağı derecede (örneğin bir Ayvalık, Edremit, Gemlik gibi) şöhret sahibi olmadığı” gibi nedenlerle, markanın iptali talebi yerinde görülmemiş ve Mahkemenin vermiş olduğu karar onanmıştır.

Bu karar da göstermektedir ki; zeytinyağı ile şöhret sahibi olan il¬çelerimizden “Ayvalık”, “Edremit” ve “Gemlik” gibi isimlerin zeytinyağı malı için marka olarak tescili mümkün değil iken, “Altınözü” isminin zeytinyağı için şöhret sahibi bir yer olmaması nedeniyle tescili mümkün bulunmaktadır. Tabi karar eski kanun zamanında çıkmıştır fakat şu anki mevcut kanun ile arasında bir fark olmadığından ve hatta tasarı halindeki kanun metni de aynı olduğundan emsal olabilir.
Okurumuzun durumu şayet bu gerekçelere uymaktaysa süresi içerisinde TPE’nin kararına itiraz etmelidir, fakat konunun tartışmalı olması sebebiyle mutlaka bir uzman yardımı alması gerekmektedir. Ayrıca red gerekçesi 7-f bendine dayanıyorsa bu konular geçerlidir şayet konu 7-c bendine dayanıyorsa konu ayrıntılı olarak değerlendirilmelidir.

Sorunuzu veya yorumunuzu paylaşabilirsiniz

Önceki yazıyı okuyun:
Tescilli marka da tecavüz oluşturur

T.C. YARGITAY 11.Hukuk Dairesi Esas: 2004/12143 Karar: 2005/9700 Karar Tarihi: 13.10.2005 Tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış markanın, halk...

Kapat