Marka Hakkı Ne Zaman Koruyamaz?

2016-11-05T22:49:57+00:00 21/01/2007|Categories: Marka Hukuku|Tags: , , |

Son Güncelleme 05.11.2016

Değerli okurlarımız geçen hafta sizlerle marka hakkı ne zaman korur başlıklı yazımızda, marka hakkının koruma kalkanın ne zaman devreye girdiğine değinmiştik. Bu hafta ise marka hakkının bizi koruyamayacağı hususları inceleyeceğiz. Bu yazımız özellikle marka sahiplerine yönelik olacak, çünkü tescil yaptırmakla her şey bitmiyor. Yine anlaşılmasını kolaylaştırmak için bu teorik konuyu sınıflara ayıracağız ve örneklerle destekleyeceğiz.

Bazen markalar o kadar meşhur olur ve dilimize öyle yerleşir ki artık sözlüklerle, ansiklopedilerde cins isim (jenerik ad) olarak yer almaya başlar. Mesela “Vim” deterjan markası “vimlemek” fiili halinde kullanılabilmektedir. Kullanılan bu kelimenin tescilli bir marka olduğu belirtilmelidir, aksi durum o markanın toplumca cins isim veya fiil olarak kabul edilmesine yol açacak ve marka ayırt edici gücünü yitirme tehlikesiyle karşı karşıya kalacaktır. İşte bu şekilde jenerik ad haline gelen marka korunma dışına çıkacaktır.

Böyle durumda marka sahibi, kanunun verdiği hak ile yayıncıyla irtibata geçebilir ve bir sonraki baskıda markasının yanına tescilli bir marka olduğunu bildirir bir ibarenin yer almasını sağlayabilir. Marka sahibinin düzeltmeyi ihmal etmesi halinde, marka ayırt edici gücünü yitireceğinden marka sahibi, yenileme talebi yaptığında talebi red edilecektir. Bu arada belirtmeliyiz ki marka sahibi eser sahibine karşı sadece düzeltme isteminde bulunabilir, markasını kullandığı için ayrıca hukuk veya ceza davası açamaz.

Bir başka markamızın korunmayacağı durum, markamızın üçüncü kişi tarafından hukuka uygun olarak kullanılmasıdır. Bu durumu kısaca ticaret hayatının gereklerinden kaynaklandığını söyleyebiliriz. Tescilli bir markanın, başkası tarafından ad veya adres olarak, mal ve hizmetin cinsini, kalitesini, miktarını, kullanım amacını, değerini tasvir edecek şekilde ve mal veya hizmetin diğer niteliklerine ilişkin açıklamalar çerçevesinde kullanılması mümkündür.

Bir bilgisayar firması ürettiği diz üstü bilgisayarların Intel işlemcisi ile çalıştığını üzerinde Windows XP işletim sisteminin kurulu olduğunu bu markaların logolarını aynen diz üstü bilgisayarlarının üstüne basabilir. Diz üstü bilgisayarların tanıtımlarında bu markaları yine kullanabilir. Burada önemli olan vurgunun kendi markası üzerinde olmasıdır. Şayet bir başka markayı kullanan kişi, kanun verdiği bu hakkı kötüye kullanarak sanki Microsoft’un bir alt kuruluşuymuş izlenimi verecek biçimde kullanırsa marka sahibi bunu engelleyebilir. Bu durumu Yargıtay tali unsur olarak kullanma şeklinde açıklamaktadır.

Özellikle otomotiv sektöründe olanlarca malum olan Opel davasında Yargıtay bu konuya emsal olacak bir karar vermiştir. Söz konusu kararda, Opel Türkiye, bir otomobil tamir ve bakım servisinin Opel ile hiçbir ilişkisi olmadığı halde haksız yere Opel markasını işyerinde kullandığını ve bu durumun iltibas yarattığını iddia etmiştir. Yargıtay kararında ise; servis hizmeti veren bir işletmenin kendi işletme adını hakim unsur şeklinde kullanmak şartıyla işyerinde belirtilen markalı araçlara hizmet verildiğini göstermek bakımından marka sahibinin iznine gerek olmadan tali unsur olarak kullanılabileceğine karar vermiştir. Fakat söz konusu davada işyeri sahibi Opel markasını hakim unsur olarak kullandığından bu kullanıma son vermesine karar verilmiştir. Bu durum halkımızın arasında artık servisler böyle markaları yazamıyor şeklinde duyulmuştur. Açıkladığımız gibi farklı sektörlerde benzer durumda olan işyeri sahipleri işyerlerinin adını hakim unsur, diğer markayı da tali unsur olarak kullanırlarsa mesela daha küçük bir tabela ile, bir sorun çıkmayacaktır çünkü KHK’nin 12. md. gereğince bu hak tanınmıştır.

Örneklerle açıklamaya çalıştığımız popüler konumuzu burada tamamlıyoruz.

Sorunuzu veya yorumunuzu paylaşabilirsiniz

Önceki yazıyı okuyun:
Marka Hakkı Ne Zaman Korur?

Marka takipçileri, geçen hafta sizlerle bir okurumuzdan soruyu incelemiştik, böylelikle markanın bize nasıl korunma olanakları sağladığını bir kez daha inceleme...

Kapat