Ticaret unvanı tacirleri; marka ise farklı ticari işletmelere ait mal ve hizmetleri diğerlerinden ayırt etmeye yarar ve bu amaçla kullanılır. Ticaret Kanunu, ticaret unvanı tacirin, ticari işletmesine ilişkin işlemleri yaparken ve bu işlemlerle ilgili senet ve sair evrakı oluşturup imzalarken kullandığı bir isimdir. Ticaret unvanın, işletmeye ait mal ve hizmetler üzerinde tüketicilere markasal bir çağrışım yapacak şekilde kullanılması yasal bir gereklilik değildir. Bu şekilde bir kullanım, markasal bir kullanım sayılabilir ve bu nedenle unvan sahibinin, tescilli üçüncü kişilerin marka hakkına tecavüz ettiği gibi bir sonuç ortaya çıkabilir.

Ticaret Unvanının Markasal Kullanımı

Ticaret Unvanı EvrakGenel olarak usulüne uygun tescil edilmiş ticaret unvanımn kullanılmasının haksız rekabet yaratmayacağı, yönünde Yargıtay kararları mevcuttur. Fakat bu bir genel ilke değildir her olayda ayrıca incelenmelidir. Çünkü çoğu zaman kötü niyetle salt rakip markanın etrafından dolanmak için de unvan tescilleri yapılmaktadır. Buna ek olarak tek başına ticaret unvanı tescili haksız rekabet olmasa dahi burada haksız rekabeti gündeme getiren husus unvanın markasal olarak kullanılmasıdır. Usulüne uygun tescil edilmiş ticaret unvanı tescil edildiği şekli ile ve ticaret unvanı olarak kullanılması haksız rekabet oluşturmayabilir. Fakat unvan sahibinin hareketleri ile marka ile karışıklık ihtimali ortaya çıktığı anda markasal kullanımın olduğu gündeme gelecektir.

Ticaret unvanı sadece ticaret unvanı olarak kullanılabilir. Ticaret unvanı markasal olarak kullanıldığı ve bu kullanımı başkasının marka hakkına tecavüz teşkil ettiği takdirde, şartları varsa kullanım hem marka hakkına tecavüz hem de haksız rekabet teşkil eder. Bazen de unvan sahibi ticaret unvanını ticaret sicilinden farklı olarak kullanmaktadır işte bu durumda da ticaret unvanının tescil edildiği şekilden farklı olarak ve markasal olarak kullandığı için söz konusu kullanım haksız rekabet teşkil etmektedir.

Aşağıdaki karar her ne kadar 556 Sayılı KHK dönemine ait olsa da Sınai Mülkiyet Kanunu açısından da geçerlidir. Burada ticaret unvanının ıslak mendil, araba kokusu üzerinlerinin üzerinden kullanılması ihlal kabul edilmiştir.

11. Hukuk Dairesi 2016/13886 E. , 2016/9322 K., 05.12.2016

Dava, marka hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, meni ve davalının ticaret unvanından “… ” ibaresinin terkini istemine ilişkin olup, mahkemece, davalının “… ” ibaresini kullanımının haksız rekabet yaratmadığı gibi davacının marka hakkına tecavüz de oluşturmadığı, ancak davacı ile aynı alanda faaliyet gösteren davalının ticaret unvanında bu ibareyi kullanmayacağı gerekçesiyle davalının ticaret unvanından “… ” ibaresinin terkinine karar verilmiştir. Mahkemece verilen karar Dairemizin 27.03.2013 tarih 2012/5898 Esas 2013/6076 Karar sayılı ilamında yazılı gerekçelerle bozulmuştur. Mahkemece Dairemiz bozma ilamına uyulmayarak önceki karar direnilmesi yönünde hüküm kurulmuş ise de; Yargıtay Hukuk Genel Kurul’unun 29.06.2016 tarih 2014/11-1124 Esas 2016/905 Karar sayılı ilamında da ifade ediliği üzere, mahkemece direnme olarak nitelendirilse de karar bozma ilamı gereği yerine getirilerek oluşturulmuş yeni bir hüküm niteliğindedir.

Dairemizin bozma ilamı sonrası mahkemece 556 sayılı KHK’nın 9/son ve aynı maddenin 2. fıkrası d. bendi kapsamında değerlendirme yapılarak davalının … ibaresini kullanım şeklinin davacının marka hakkına tecavüz oluşturmadığına karar verilmiştir.
Marka tescilinden doğan hakların kapsamı 556 sayılı KHK’nın 9. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre; marka sahibi, markanın tescil kapsamına giren aynı mal ve/veya hizmetlerle ilgili olarak, tescilli marka ile aynı olan herhangi bir işaretin kullanılmasının, tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve tescilli markanın kapsadığı mal ve/veya hizmetlerin aynı veya benzeri mal ve/veya hizmetleri kapsayan ve bu nedenle halk tarafından, işaret ile tescilli marka arasında ilişkilendirilme ihtimali de dahil, karıştırılma ihtimali bulunan herhangi bir işaretin kullanılmasının, tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve tescilli markanın kapsamına giren mal ve/veya hizmetlerle benzer olmayan, ancak Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle tescilli markanın itibarından dolayı haksız bir yarar elde edecek veya tescilli markanın itibarına zarar verecek veya tescilli markanın ayırt edici karakterini zedeleyecek nitelikteki herhangi bir işaretin kullanılmasının önlenmesini talep edebilir. Ayrıca, üçüncü kişilerce, işaretin mal veya ambalajı üzerine konulması, işareti taşıyan malın piyasaya sürülmesi veya bu amaçla stoklanması, teslim edilebileceğinin teklif edilmesi veya o işaret altında hizmetlerin sunulması veya sağlanması, işareti taşıyan malın gümrük bölgesine girmesi, gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulması, işaretin, teşebbüsün iş evrakı ve reklamlarında kullanılması, işareti kullanan kişinin, işaretin kullanımına ilişkin hakkı veya meşru bir bağlantısı olmaması koşuluyla, işaretin aynı veya benzerinin internet ortamında ticari etki yaratacak biçimde, alan adı, yönlendirici kod, anahtar sözcük veya benzeri biçimlerde kullanılması da yasaklanabilir.

Somut olayda, davalının, davacı yana ait … , … Petrol ve … Akaryakıt ibareli markaları, müşterilerine dağıttığı ıslak mendil, araba kokusu gibi ürünlerde kullandığı sabit olup, markayı oluşturan işaretin davalının iş evrakı ve reklamlarında kullanılması marka tescilinden doğan hakların kapsamında kalacağı, davalının … ibaresini ön plana çıkararak söz konusu ürünlerde markasal olarak kullandığı, bu haliyle davalının eylemlerinin davacının marka tescilinden doğan haklarına tecavüz oluşturduğunun kabulü ile sonuca varılması gerekirken, mahkemece yazılı gerekçelerle davacının bu yöndeki talebinin reddine karar verilmesi doğru olmamış, hükmün bozulması gerekmiştir.

Önceki yazıyı okuyun:
Hükümsüzlüğü istenen marka
MARKA HÜKÜMSÜZLÜK BİLİNÇLİ BENZERLİK

Marka hükümsüzlüğü davasında önceye dayalı marka sahipliği iddiasında davacıya ait üç marka ve fiili kullanımı açısından sonradan tescil edilen marka...

Kapat