ARAÇ DEĞER KAYBI

2016-11-05T22:49:40+00:00 20/01/2016|Categories: SİGORTA|Tags: , , , , , |

Son Güncelleme 05.11.2016

Değer kaybı, özellikle trafik kazalarında gündeme gelmektedir fakat her türlü sigorta poliçesi için uygulama imkanı olabilir.  Kanunumuzda her ne kadar “değer kaybı” gibi bir başlık bulunmasa da aşağıdaki maddelerin dayanağı ile talepler karşılanmaktadır.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk sigortası ile sigortacı kazada kusurlu bulunan araç sahibinin sorumluluklarına müteselsilen ortak olmaktadır.
Bir trafik kazasında kusurlu olan tarafın trafik sigortası;
1 – Kaza neticesinde araçta meydana gelen hasarı karşılamakla yükümlüdür,
2 – Doğrudan zarar olarak kabul edilen değer kaybını da karşılamakla yükümlüdür.

Değer kaybı konusunun gündeme gelmesininin nedeni aracın ikinci el piyasasındaki düşüştür. Araç ikinci el satışı sırasında öncelikle satıcının dürüstçe ifade etmesi, sigorta kayıtlarının sorgulanması veya uzman bir araç servisinin incelemesi ile aracın hasarlı olduğu ortaya çıkacaktır. Dolayısıyla ilk tamir masrafınıza ek olarak ikinci el satışındaki bu değer kaybının tazmini hayatın olağan akışına uygun bir durumdur.

Gerek mevzuat gerekse yargı kararlarına göre değer kaybının sigorta teminatı kapsamında olduğuna şüphe yoktur fakat hesaplamanın yapılma yöntemi ile ilgili kesinlik mevcut değildir. İlk hesaplamalar sigorta eksperleri tarafında yapılmaktadır. İşte bu hesaplama aracınızın değer kaybı hesaplamasında önemli bir dayanak olmaktadır. Yeri gelmişken eğer bir kazada karşı tarafın araç değer kaybı ile ilgili aleyhinize bir rapor varsa buna itiraz edebileceğinizi de unutmayınız. Zamanında yapılan itiraz daha sonra gelecek tazminat talepleri için lehinize olacaktır.

araç değer kaybı

DEĞER KAYBI KASKO TARAFINDAN ÖDENİR Mİ?

Kasko kapsamına içerisinde aracın bütün onarım işlemleri dahildir, hatta başka ekler de olabilir. Fakat çoğu sigorta şirketi tamir ve bakım işlemleri sonucunda meydana gelen araç değer kaybını poliçede olmadığı için karşılamazlar. Çoğu diyoruz çünkü bazı sigorta şirketleri araç değer kaybını da poliçe teminatlarına ekleyebilmektedir. Sonuç olarak istisnaları bir kenara bırakırsak kasko değer kaybını karşılamaz. Yanlış anlamayı önlemek için değer kaybını karşı tarafın trafik sigortası karşılayabilir.

ARAÇ DEĞER KAYBI NASIL TAZMİN EDİLİR?

İki yolu vardır,

1 – Genel dava yoluyla talep
2 – Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru yapılması.

1 – DAVA YOLUYLA DEĞER KAYBININ TAZMİN EDİLMESİ

  • Olayda tam kusurlu olmayan taraf eşyasının değerinde meydana gelen azalmaya yönelik değer kaybı tazmini için davası açabilir. Yani karşı tarafın sigorta şirketinden veya şahsın kendisinden değer kaybı talep edebilmek için olayda %100 kusurlu olmamak gerekir. Kısmi bir kusur varsa kusurlu olunmayan oranda talep edilebilir.
  • Olayda meydana gelen doğrudan zararların hepsi talep edilebilir. Örneğin trafik kazasında kusursuz/az kusurlu araç sahibi, değer kaybı tazminine ek olarak kazanç kaybı/ikame araç bedeli isteminde de bulunabilir. Aracın serviste kaldığı sürede araç kiraladıysanız bedelini talep edebilirsiniz. Ulaşım için kullandığınız alternatif ulaşım bedellerini isteyebilirsiniz. Ticari araçların kullanılamadığı süredeki zararın tazmin edilmesini de istenebilir. Bu taleplerin olağan objektif sınırlar içerisinde olması ve ispatlanabilir olması kabul şartıdır.
  • Uygulamada sıklıkla doğrudan zarar olan değer kaybı ile iş kaybı/ikame araç vb dolaylı zararlar karıştırılmaktadır. Yukarıda sayılan dolaylı giderler özel bir düzenleme olmadıkça sigorta poliçesi kapsamına girmemektedir. Değer kaybı dışındaki dolaylı zararlara ait talepler sigorta şirketleri tarafından karşılanmamaktadır. Bu talepler ancak sürücü veya ruhsat sahibi tarafından karşılanmaktadır.
  • Araçtaki hasarlı parçaların daha önce hasara maruz kalmamış, onarım ya da yenileme işlemine tabi tutulmamış olması gerekmektedir.
  • Araçta olaya konu kazadan öncedeki bir tarihte hasar kaydının bulunmaması gerekmektedir. Aracın önceki bir kaza ile değer kaybetmesi nedeniyle açılacak olan değer kaybı davası reddedilebilir. Bu nedenle ikinci el araçlarda dava açmadan önce aracın kaza kaydının olup olmadığı ve parça değişimi bulunup bulunmadığının kontrol edilmesi gerekmektedir.
  • Yargıtay içtihatlarına göre boya işlemine gerek olmaksızın değişim gerektiren parçalar (far, silecek, jant, cam, stop lambaları vs.) ile araç tamponları ve boyanabilen plastik kaporta aksamı için değer kaybı uygulanamaz bu nedenle araçtaki hasarın belirtilen parçalar dışındaki parçalara sirayet etmiş olması gerekmektedir.
  • Araçtaki değer kaybını ve ikame araç bedeli / kazanç kaybını tazmin etmek kaza tarihinden itibaren 2 yıl zamanaşımı süresine tabidir.
  • Araç değer kaybında görevli mahkeme genel kurallara göre belirlenir.
  • Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.

araç değer kaybı

 

2 – DEĞER KAYBI’NIN SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU BAŞVURUSU İLE TAZMİNİ

2.1. Değer Kaybı için Komisyon ve İşlemler Hakkında Özet Bilgi

Sigorta Tahkim Komisyonu sigorta ettiren veya sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler ve riski üstlenen taraflar arasında ortaya çıkan anlaşmazlıkların hızlı ve kolay bir şekilde çözülmesi için kurulmuştur. Her geçen gün sigorta şirketlerinin çoğalması ile birlikte artan sorunların çözümü için oluşturulmuş özel bir sistemdir. Sigorta Tahkim Kurulu’na sadece trafik sigortaları için değil, her türlü poliçe için başvurulabilir.

Komisyon uyuşmazlıkları çözmede, mahkeme sürecine oranla daha hızlı ve kolay sonuç almaları imkan sağlamaktadır. Başvurular önce raportörler tarafından incelenmektedir,  çözüme kavuşturulamayan raporlar ise bağımsız sigorta hakemlerine iletilmektedir.

2.2. Değer Kaybı için Sigorta Tahkim Komisyonuna Başvuru Şartları ve Usulü

Sigorta şirketine yaptığınız başvuru sonucu sizin için yetersizse ya da sorununuz 15 gün içerisinde çözüme kavuşmuyor ise; Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurabilirsiniz.

  • Sigorta şirketine yaptığınız başvuru sonucu sizin için yetersizse, talebiniz karşılanmadıysa ya da sorununuz 15 gün içerisinde cevap verilmediyse; sonuç yazısı veya başvurunuzu ispatlayarak Sigorta Tahkim Komisyonuna şahsen veya avukat aracılığıyla başvurabilirsiniz.
  • Sigorta Tahkim Komisyonu’na sigorta şirketi, sigorta ettiren ve sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan üçüncü kişiler bireysel olarak veya avukat aracılığıyla başvurabilir.
  • Şikayetçinin Komisyondan daha önce Tüketici Sorunları Hakem Heyetine veya Mahkemelere başvurmamış olması gereklidir.
  • Komisyona başvurudan önce şikayette bulunanın, şikayetini sigorta şirketine yazılı bir şekilde iletmesi gerekmektedir.
  • Sigorta Tahkim Komisyonu başvurunuzun lehinize sonuçlanması durumunda sigorta şirketlerinin zararı ödemesi zorunludur. Uyuşmazlıklar hakkında verilen kararlar, 5684 sayılı Kanunun 30. maddesinin 16. fıkrası uyarınca Komisyon tarafından doğrudan taraflara tebliğ edilir ve yetkili mahkemeye gönderilir.
  • Uyuşmazlık miktarı 5.000 TL ye kadar olan hakem kararları kesindir.
  • Sigorta Sigorta Tahkim Komisyonu’nu tarafından uyuşmazlıkların incelenmesinin bir avantajı da başvurulan konu ne olursa olsun, en çok 4 ay içerisinde sonuca ulaştırma zorunluluğunun olmasıdır.
  • Kuruluş amacına uygun olarak müşteri odaklı hareket eden Komisyon, sigorta sahiplerinin haklarını savunmasında büyük yardım sağlamakta olup, bu diğer bir avantajdır.

dilekce 2

2.3. Değer Kaybı Konusunda Hakem Kararlarına İtiraz

Tutarı 5.000 TL ve üzerinde olan uyuşmazlıklar hakkında verilen hakem kararlarına karşı taraflar bir defaya mahsus olmak üzere komisyon nezdinde itirazda bulunabilirler.

  • İtiraz, hakem kararının tebliğinden itibaren en geç 10 gün içinde Komisyona yapılması gerekmektedir. Süre oldukça önemlidir, sürenin kaçması halinde dilekçeler işleme alınmamaktadır.
  • İtiraz, Hakem Heyeti listesinden seçilerek oluşturulan üç kişilik İtiraz Hakem Heyeti tarafından değerlendirilir  ve iki aylık süre içinde karara bağlanır. Karar taraflara tebliğ edilir.
  • 40.000 TL’nin üzerindeki uyuşmazlıklar hakkında itiraz üzerine verilen kararlar için taraflar temyize gidebilirler.

 

Dava da olduğu gibi bu işlemlerin de bir avukat aracılığı ile yapılmasında fayda vardır. Çünkü dava dilekçesi hazırlanır gibi formların eksilsiz doldurululması, taleplerin açık ve net olarak yazılması, sigorta şirketinin taleplerinizi neden karşılamadığının ifade edilmesi, delillerin sunulması gerekmektedir. Yine olaylarda itiraz edilmesi gereken hususların olması da hukuksal destek alınması gereken konulardır. Özellikle sürelere bağlı işler olması nedeniyle hak kaybının önüne geçmek için destek alınmasını tavsiye etmekteyiz.

DEĞER KAYBI BEDELİ NASIL TESPİT EDİLİR?

Değer kaybının hesaplanması için pek çok parametre vardır. Örnekler:

ekspertiz raporu sigortaAracın üretim yılı
Aracın hasar geçmişi ve niteliği
Aracın Kilometresi
Marka ve model bilgisi
Trafiğe çıkış tarihi
İkinci el değeri
İşlem gören parça sayısı
Değişen parçaların önemi
Onarım yapan yerin yetkili servis olup-olmaması
Boya işlemi

 

bu parametreler hesaplamaya etki eden faktörlerden bazılarıdır. Her olaya göre değişkenlik gösterecektir.

KAZA KUSUR ORANI NASIL BELİRLERNİR?

 

anlaşmaHazine Müsteşarlığı tarafından 2008 yılında yayımlanan genelgeyle sadece maddi hasar ile sonuçlanan kazaların kaza tespit tutanağı ile tutanak tutulmasına olanak sağlanmıştır. Bu yolla kazanın oluşmasında tarafların kusur oranı tespit edilebilmektedir. Mobil tutanak ile de dijital kolaylık sağlanmış oldu.  Araç sürücülerinin kazadaki kusur oranları %0, 50 ve %100 arasında belirlenir.

 

 

  • Kaza tutanakları ve kazanın fotoğrafları sigorta şirketine ulaşmasından itibaren 3 iş günü içerisinde bir değerlendirme yapılır. Belirlenen kusur oranı Tramer’e iletilir.
  • Tramer, sigorta şirketinin değerlendirmesini onaylarsa sigorta şirketini bilgilendirir.
  • Sigorta şirketlerinin uzlaşamaması halinde, Tramer içerisinde işleyen Tutanak Değerlendirme Komisyonu’na başvuru yapılır. Durumu bir kez de Tutanak Değerlendirme Komisyonu değerlendirir ve karara vararak sigorta şirketine bildirir.
  •  Sigortalı 2 gün içerisinde itiraz etme hakkını kullanmadıysa veya itiraz hakkı kabul edilmemişse, sigortalılar kusur oranlarına ilişkin itirazlarını Sigorta Tahkim Komisyon’una yapabilmektedir.

 

YASAL DAYANAKLAR

Türk Ticaret Kanunu

MADDE 1409 – (1) Sigortacı, sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumludur.
MADDE 1459 – (1) Sigortacı, sigortalının uğradığı zararı tazmin eder.
MADDE 1426 – (1) Sigortacı, sigorta ettiren, sigortalı ve lehtar tarafından, rizikonun, tazminatın veya bedel ödeme borcunun kapsamının belirlenmesi amacıyla yapılan makul giderleri, bunlar faydasız kalmış olsalar bile, ödemek zorundadır.

Karayolları Trafik Kanunu

MADE 85 – Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.

Türk Borçlar Kanunu

MADDE  61 – Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır.

MADDE 62 – Tazminatın aynı zarardan sorumlu müteselsil borçlular arasında paylaştırılmasında, bütün durum ve koşullar, özellikle onlardan her birine yüklenebilecek kusurun ağırlığı ve yarattıkları tehlikenin yoğunluğu göz önünde tutulur.

MADDE 122 – Alacaklı, temerrüt faizini aşan bir zarara uğramış olursa, borçlu kendisinin hiçbir kusuru bulunmadığını ispat etmedikçe, bu zararı da gidermekle yükümlüdür. Temerrüt faizini aşan zarar miktarı görülmekte olan davada belirlenebiliyorsa, davacının istemi üzerine hakim, esas hakkında karar verirken bu zararın miktarına da hükmeder.

KARARLAR

Bir şeyin kısmen hasar görmesi halinde, kullanılamamasından doğacak zararlar sorumlu kişiden talep edilebilir. Motorlu araç zarar görmüş ise, aracın kullanış amacına göre araçtan mahrumiyet zararı belirlenmelidir (17. HD 2008/2243 E. 2008/4182 K.).

Dava konusu aracın davacı elinde iken kaza sonucu hasara uğrayıp tamir gördüğü dosyada mevcut servis kayıtlarından anlaşılmaktadır. Mahkemece, kaza sonucu aracın değer kaybına uğrayıp uğramadığı yönünden inceleme yapılmamıştır. Bu durumda mahkemece araçta oluşan hasarın değer kaybı yaratıp yaratmadığı hususunda, konusunda uzman bir bilirkişi aracılığıyla inceleme yaptırılarak yada önceki bilirkişilerden ek rapor alınarak, hasarın araçta değer kaybı yaratması halinde belirlenecek bu miktarın iade edilecek bedelden indirilmesi gerekirken bu yön gözardı edilerek eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir. (13. HD E. 2009/16031 K. 2010/2534 T. 2.3.2010)

 

 

 

Sorunuzu veya yorumunuzu paylaşabilirsiniz

Önceki yazıyı okuyun:
kişisel verilerin korunması
KİŞİSEL VERİLERİN KORUNMASI

KİŞİSEL VERİ NEDİR?  Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi AİHS madde 8: “Herkes  özel ve aile hayatına, konutuna ve haberleşmesine saygı gösterilmesi...

Kapat