Bu hafta sizlerle Tasarım Hukuku’muzun en önemli konularından birisi olan “ayırt edici nitelik” unsurunu inceleyeceğiz. Hukukumuzda bir tasarımın hukuksal korumdan faydalanabilmesi için yeni olmasının yanında ayırt edici nitelik sahibi olmasının gerekliliği vardır.

Ayırt edici nitelik incelemesi bir kıyaslamadır, bir tasarımın görsel olarak diğerlerinden farklı olup olmadığına bakılır, benzerlerinden ayırt etmeye yarayan farklar tespit edilir. Bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim ile benzer tasarımın böyle bir kullanıcıda bıraktığı izlenim arasında, belirgin bir fark oluşuyorsa bu tasarım, ayırt edici niteliğe sahiptir.
Tasarımın diğer tasarımlardan belirgin bir farklılığı olmalıdır ki bu fark ayırt edici olarak değerlendirilsin. Örnek vermek gerekirse bir masa tasarımında sadece masanın bacaklarında yapılacak ufak bir değişiklik ürüne genel olarak kullanıcı tarafında bakıldığında benzerinden ayırt edilebilir olabilecektir, bu durumda tasarım ayırt edici nitelikte kabul edilir. Bu sebeple esin kaynağı önceki tasarım olsun ya da olmasın, bir tasarımın hukuken korunabilmesi için bilgilenmiş kullanıcıda bırakacağı genel izlenimin önceki tasarımdan farklı olması gerekir. Bu unsurla hareket ederek esinlenerek bir tasarım geliştirilebilir.
Bu değerlendirme bilgilenmiş kullanıcı gözüyle yapılacaktır. Bilgilenmiş kullanıcıyı genel olarak tarif etmek gerekirse; dikkatli ve deneyimli kullanıcıdır. Tasarımın genel olarak bıraktığı izlenim kıyaslanacaktır. Kıyaslanan bu tasarımlar arasında belirgin bir farklılık olması gerekecektir. Burada farklılıklardan çok benzer özelliklere ağırlık verilmelidir. Ve dünyada yenilik unsuru aranacaktır. Yani bu tasarımın daha önce Türkiye’de kullanılmamış olması o ürünü yeni yapmayacaktır.
Bir ürünün teknik fonksiyonunu yerine getirebilmesi için o şekilde tasarlanması zorunluysa, o ürünü herkes aynı şekilde tasarlaması durumu ortaya çıkar. Böyle bir zorunluluğun olduğu yerde de özgünlükten söz edilemez. Yeri gelmişken patent ve tasarım arasındaki farkı da belirtelim. Teknik fonksiyon veya işlevini koruma tasarım hukukunun amaçları arasında değildir. Burada korunmak istenen teknik sonuçlardır ve bunlarda patent veya faydalı model hukuku ile korunabilecektir. Bu sebeple ürünlerinizin işlevini korumak istiyorsanız tasarımdan ziyade patent tescili yaptırmanızı tavsiye ediyorum.
Başarılı bir hafta geçirmeniz dileklerimle

Önceki yazıyı okuyun:
İntermet üzerinden sözleşmeler

Bu hafta sizlerle ticaret hayatımıza yeni giren internetten üzerinden kurulan sözleşmeleri inceleyeceğiz. Zamandan, işten kazandıran bu sözleşmelerin hukuksal alt yapısı...

Kapat