Bu hafta yazımızda endüstriyel tasarımların hükümsüzlüğü konusuna değineceğiz. Hükümsüzlük iddiası genellikle ya rakip firmalar tarafından ürün tescil ettirildiğinde veya açılan tecavüz davaların karşı dava olarak ileri sürülmektedir.

 TPE, şekli açıdan inceleme yaparak, bir tasarımın tescilinin yapılıp yapılamayacağına karar vermektedir. Ve başvuru tarihi de tescil tarihi olarak kabul edilip bültende yayınlanır. Enstitü, itiraz edilmesi halinde tasarımın koruma şartlarını taşıyıp taşımadığını ele fırsatını bulur. TPE tarafından verilen endüstriyel tasarım belgesi görünüşte bir hak sağlar. Fakat bu belge hükümsüz kılınmadığı sürece, belge sahibine kanun tarafından verilen yetkileri kullanma imkanı sağlar. Hatta açılan tecavüz davalarında belgenin hükümsüz olduğunu mahkeme resen taktir edemez. Böyle bir durumda yapılması gereken karşılık dava olarak hükümsüzlük davası açmak ve her iki davanın birleştirilmesini sağlayarak konunun çözümü sağlanmalıdır. Uygulama açısından konuyu değerlendirirsek ülkemizde tasarım belgeleri çoğunlukla koruma şartları taşımayan tasarımlara verilmektedir fakat bunun sorumlusu yukarıdaki sebeplerle TPE değildir.

Hükümsüzlük davaları genellikle tasarımın yeni ve ayırt edici nitelikte olmamasından bahisle açılmaktadır. Zira genellikle yurt dışında üretilen ürünler için ülkemizde başvurular yapılmakta ve daha sonra rakipler bu belge ile baskı altına alınmaya çalışılmaktadır. Bu durumda davalı taraf hükümsüzlük davası açmaktadır. Unutulmaması gereken bir noktada da küçük farklılıklar gösteren tasarımlar aynı kabul edilmektedir.

Hükümsüzlük davası herkes tarafından açılabilir yani zarar görme şartı yoktur. Fakat yine de tasarımların hükümsüzlüğü talebinde ulunmak için hukuksal bir yayarın varlığı aranmasında fayda vardır. Hükümsüzlük davası sicilde tasarım sahibi olarak gözüken kişiye karşı açılır. 6 aylık itiraz süresi içerisinde tasarım başvurusuna TPE nezdinde itiraz edilmemiş olması bu davanın açılması açısından bir engel oluşturmaz.

Hükümsüzlük davası hangi gerekçelerle açıldıysa buna yönelik yeterli delil dosyaya sunulmalıdır aksi takdirde dava reddedilecektir. Ticari defterler, faturalar, broşürler, kataloglar, yabancı ülke tescil belgeleri ve bilirkişi raporu dava dosyasına sunulabilecek delillerdendir.

Hükümsüzlük kararının etkileri kural olarak geriye etkilidir. Bundan dolayı, kural olarak tasarım başvurusu ve tescil ile sağlanan koruma, baştan itibaren yok sayılır. Fakat bunun istisnaları mevcuttur buna şu an değinmiyoruz.

Tasarımların hükümsüzlük davaları şu an sıklıkla karşımıza çıkmaktadır. Bunun genel nedeni yeni olmayan tasarımlara belge almaktır. Bu belge hiçbir zaman kullanılamayacaktır çünkü kullanılmak istenmesi halinde karşı taraf tasarım hukukuna biraz vakıfsa belgeyi hükümsüz kılacaktır. Bu sebeple özgün tasarımları tescil ettirmenizi ve buna yatırım yapmanızı tavsiye ediyorum.

 

Önceki yazıyı okuyun:
Marka Ceza Davaları

 Geçen hafta sizlerle marka ceza davalarına giriş yapmıştık ve bu hafta devam ediyoruz. Kararnamenin 61/A maddesinin 1. fıkrasında, gerçeğe aykırı...

Kapat