İŞÇİ TARAFINDAN GELİŞTİRİLEN YAZILIM

2017-09-20T18:35:39+00:00 20/09/2017|Categories: Yazılım Hakları|Tags: , , |

Yazılımı geliştiren çalışanların hak iddiası gün geçtikçe artmaktadır. Elbette her seferinde farklı şekilde olay karşımıza çıkmaktadır. Bazen öyle çalışanlar vardır ki şirkete dahil olmadan önce bir tür adi ortaklığı vardır. Bazen de şirket zaten devam ederken projeye çalışanlar katılır. Aşağıda bir senaryo olarak konu aktarılmıştır.

Taraflardan birisi yazılımın sahibi olduğunu iddia etmekte, davalı şirkette önemli görevlerde bulunduğunu, davalı şirkette çalıştığı süre boyunca birçok ürünün gelişimine katkı sahibi olduğunu, bizzat projelerde çalışıp emek verdiğini beyan etmektedir. Buna ek olarak söz konusu yazılım eserlerinde isminin belirtmediğini ve FSEK 15. maddeden doğan haklarını ihlal edildiğini, bilgisayar programlarının satış kataloglarında, açılış ekranlarında adının yazılı olması gerektiğini talep etmiştir.

Bundan ayrı, şirkette çalışırken oluşturduğu programların davalı şirketçe kullanıldığını, işverenin olağan üstü mali haklar kullandığını ve kazanç sağladığını, hakkaniyet gereği bir ödeme yapılması gerektiğini ileri sürmüş ve PatKHK’nın işçi buluşları ile ilgili 16-25. maddelerine dayanmıştır. Bu hükümlerin FSEK bakımından kıyasen uygulanması gerektiğini ileri sürmüştür.

Sonuç olarak, manevi hak ihlaline son verilmesini, eser sahibi olarak adının belirtilmesini, bu eserlerden elde edilen gelirden uygun bir karşılığın müvekkiline ödenmesine karar verilmesini, PatKHK 16-25. maddelerinin kıyasen uygulanmasını, hakkaniyet gereği fazla hakları saklı olarak dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte bir bedel ödenmesini talep etmiştir.

Davalı şirket ise davacının tek başına bir üretimi bulunmadığını, yazılım geliştirmenin farklı adımlardan oluştuğunu, üretimle kalınmadığı yoğun bir destek servisi, bakım ve onarımının söz konusu olduğunu, bu sürece pek çok kişinin katkı sağladığını belirtmiştir. Elbette en önemli savunma olarak davacının bir çalışan olduğu, buna göre yazılımlarının haklarının davalı şirkete ait olduğunu savunmuştur.

Yazılımda Çalışanların Hak Sahipliği

Elbette her olayın akışı farklı olacaktır. Tarafların katkısı farklı olacaktır. Ve herşeyden önemlisi bir projeye başlarken ortaklık olarak başlanmış sonra hayatını idame ettirmesi veya şirketin yönlendirmesi sonucu çalışan durumuna da geçmiş olabilir. Bu aşağıdaki akışı değiştirecek örnekler artırılabilir.

yazilim-muhendisYazılım, hizmet sözleşmesi kapsamında üretildiğinde kanunun hükmü gereği mali hakların sahibi ve kullanıcısı işverendir. FSEK 18/2 ve 10/ son paragraf madde hükümleri çerçevesinde davacının ürettiğini, yazdığını belirttiği programların hak sahipliğinin davacı şirkete aidiyeti yasa gereğidir. Mali hakları hizmet sözleşmesi kapsamında yaratılan eserler için elde eden davalının manevi hakları ise, kural olarak alabilmesi mümkün görünmemektedir. Nitekim, yasada manevi hakların devri mümkün değildir. Ancak, mali hak sahibinin mali hakkı kullanma kapsamındaki doğal beklentilerinin karşılanması da hakkaniyet gereğidir. Öte yandan, bilgisayar programlarının üretimi sonuç olarak bir ekip faaliyetinden ibarettir. Bu sebeple FSEK’te yazılımlar için özel düzenleme dahi yapılmıştır. Pek çok kişinin hususiyet üzerinde katkısı bulunmakta, ancak, sonuçta ortak amaç programın pratik olarak ticari anlamda değerlendirilebilmesidir. Doğrusu sektörde bilgisayar programının yazarlarının programın her hangi bir yerinde anınmasında, isimlerinin sergilenmesine ilişkin uygulama azdır. Fakat sorun yaşamamak ve netleştirmek için yazılımın bir bölümüne çalışanların isimleri sıralanabilir.

Patent Hukuku Uygulanabilir Mi?

Genellikle Patent Hukuku ile FSEK kapsamında yazılımların kıyasen uygulanması yönünde de talepler olabilmektedir. Şayet hakim bir hakaniyet görürse ve bunu bedele dönüştürmekte zorlanırsa elbette Patent Hukukunun geliştirdiği yöntemlere başvurulabilir. Fakat bu patent mevzuatının, yazılıma uygulandığı şeklinde de yorumlanmamalıdır. Sınai Mülkiyet Kanunun buluşçu çalışanlarla ilgili hükmü, patent, faydalı model gibi sınai mülkiyet konusu icatlarla ilgili olup, FSEK’de yorum yoluyla uygulanması uygun olmayacaktır. Patent ile ilgili devletlerin politikası oldukça farklıdır. Bu sebeple çalışan buluşçulara tanınan haklar, yasal bir çerçeve içinde ayrıntılarıyla düzenlenmiş olup, yenilikçi çabaların kamu yararına teşviki amacı üzerine düzenlenmiştir. FSEK kapsamında çalışan eser sahipleri için böyle bir düzenleme bulunmamaktadır. Yapılmasının da önünde bir engel yoktur.

 

Önceki yazıyı okuyun:
hukuki işlemler devir
MARKA, PATENT VE TASARIM İÇİN HUKUKİ İŞLEMLER

Sınai mülkiyet hakları (marka, patent ve tasarım); devredilebilir, miras yolu ile intikal edebilir, lisans konuşu olabilir, rehin verilebilir, teminat olarak...

Kapat